ریزش مو چیز عجیب و غریبی نیس. ریزش تعدادی مو بعد از حموم، سشوار کردن یا موقع شونِه زدن اشکالی نداره و هم طبیعیه. دکتر فرانچسکا فاسکو (Francesca Fusco)، متخصص مو می گه: «هر آدم به طور میانگین روزانه ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو از دست می ده. مو چرخه طبیعی خود رو طی می کنه و تار موی جدید جانشین می شه.» ولی دلیل ریزش مو همیشه این نیس، ریزش موها ممکنه نشون دهنده ی یک مشکل پزشکی باشه که به معاینه و شاید درمون نیاز داره. بیایید این متن رو بخونیم تا با ۹ دلیل ریزش مو و راه های جلوگیری از ریزش مو آشنا شیم.

 

۱. تلوژِن اِفلوویوم

تلوژن افلوویوم پدیده ایه که بعد از بارداری، جراحیای مهم، کاهش وزن شدید یا استرس زیاد اتفاق میفته و باعث می شه که روزانه موقع حموم، سشوار کردن و شونِه زدن، تعداد زیادی مو از دست بدین. این پدیده می تونه از مشکلات جانبی مصرف داروهای ضدافسردگی، بتابلوکرها یا داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی باشه. در مدت دچار شدن به تلوژن افلوویوم، مو سریع تر از حد طبیعی از فاز «رشد» به فاز «استراحت» حرکت می کنه و بعد از اون وارد فاز «ریزش» می شه.

نشونه ها: خانوما معمولا ۳ تا ۶ هفته بعد از گذراندن یک حادثه ی پردغدغه، تلوژن افلوویوم رو تجربه می کنن و در شدیدترین حالت ممکنه به اندازه یک مشت مو از دست بدن.

روش تشخیص: آزمایش خاصی واسه تشخیص این پدیده وجود نداره، اما شاید دکتر تون سؤالاتی درمورد اتفاقای گذشته زندگی تون می پرسد و به برجستگیای به شکل باتوم روی پیاز موهاتون توجه می کنه. این برجستگیا نشون میدن که موی شما چرخه کامل رشد رو طی کرده، اما به خاطر استرس، این چرخه، سرعت زیادی داشته.

کارایی که می تونین بکنین: در موارد خاص مثل بارداری یا عمل جراحی باید صبر کنین تا دوره ریزش تموم شه. اگه ریزش به خاطر داروهایتانه با دکتر تون صحبت کنین تا دُز دارو رو پایین بیاره یا دارویتان رو عوض کنه. اگه هم دلیل ریزش مو استرس باشه، باید نگرانی هاتون رو کم کنین.

۲. ریزش موی ارثی

آلوپسی آندوژنتیک یا همون ریزش موی ارثی، مهم ترین دلیل ریزش موه. این ژن رو ممکنه از طرف خونواده مادری یا بابایی به ارث ببرین و اگه هردوی اونا ریزش مو داشته باشن، احتمال اینکه شمام این پدیده رو تجربه کنین بیشتر می شه.

خونواده

علایم: دکتر پاملا جاکوبوویچ (Pamela Jakubowicz)، متخصص پوست، می گه که موهای جلوی سرِ زنانی که ریزش موی ارثی دارن، نازک می شه. این مشکل بسیار آروم پیشرفت می کنه و ممکنه حتی در سن ۲۰ سالگی هم شروع شه. اگه مادرتان این مشکل رو داشته باشه بیشتر در خطر آسیب هستین. در بعضی موارد این ریزش ممکنه گسترش یابد و کل پوست سرتون رو در بر بگیره.

کارایی که می تونین بکنین: اگه محلول ماینوکسیدیل (روگین) رو روزی دوبار روی سرتون بمالید، می تونین سرعت ریزش موهاتون رو کم کنین. این دارو واسه مردها و زنان مناسبه اما زنان باید از یک محلول ضعیف تر استفاده کنن تا دچار مشکلات جانبی اون نشن. خانوما در زمان بارداری و شیردهی هم نباید از این محلول استفاده کنن. فیناستراید هم که یک داروی خوراکیه، می تونه یک راه حل خوب واسه آقایان باشه.

۳. کم کاری تیروئید

میلیونا نفر، که بیشتر شون خانوما هستن، مشکل تیروئید دارن. تیروئید هورمونیه که متابولیسم، ضربان قلب و مزاج رو کنترل می کنه و وقتی ترشح این هورمون در بدن تون خیلی کم باشه شما به مریضی هیپوتیروئید یا کم کاری تیروئید گرفتار میشید. برعکس، اگه بدن تون مقدار زیادی تیروئید ترشح کنه به مریضی هایپرتیروئید یا پرکاری تیروئید گرفتار میشید. هورمون تیروئید بر همه چیز اثر می ذاره از سرعت متابولیسم پایه، سرعتی که بدن تون اکسیژن و انرژی رو واسه عملکردش مصرف می کنه تا رشد مو، پوست و ناخن. اگه میزان ترشح این هورمون کم یا زیاد باشه در کارکرد بدن تون تغییراتی رخ می ده.

نشونه ها: کم کاری تیروئید نشونه های زیادی داره مثل: چاقی طولانی و بی دلیل، خستگی، یبوست، افسردگی و سختی تمرکز. ضمنا پوست، مو و ناخن آسیب پذیرتر می شن و خیلی راحت می شکنن. دکتر تئودور سی. فریدمن (Theodore C. Friedman)، مدیر قسمت غدد درون ریز، متابولیسم و داروهای مولکولی دانشگاه چارلز درو (Charles Drew) و یکی از نویسندهای کتاب «راهنمای کامل مریضیای تیروئیدی»، می گه که این مریضی در خانوما عادی تره. حدود ۵ درصد مردم آمریکا این مشکل رو دارن اما آمار زنان گرفتار به این مریضی ۱۰ برابره.

کم کاری تیروئید می تونه باعث کاهش وزن بی دلیل، تپش قلب، عصبانیت، بدرفتاری، اسهال، پوست مرطوب، ضعف عضلات و ظاهر مبهوت چشما شه و اگه سرعت متابولیسم زیاد شه ریزش مو رو هم تجربه می کنین. کلا آمارها نشون میدن کم کاری تیروئید کم تر از پرکاری تیروئید مشاهده می شه.

روش آزمایش: غده ی هیپوفیز، تیروئید رو تحریک می کنه تا هورمون تیروئید ترشح کنه. آزمایش خون میزان هورمون تیروئیدِ در گردش رو اندازه میگیره. سطح بالای هورمون نشون دهنده ی پُرکاری تیروئید و سطح پایین اونم نشون دهنده ی کم کاری تیروئیده.

کارایی که می تونین بکنین: دکتر تون ممکنه داروهای کنترل کننده ی هورمون تیروئید رو تجویز کنه تا سطح اون به حد طبیعی برگردد. ممکنه واسه تشخیص دُز مناسب، تست تی اس اچ هم بکنین.

۴. لوپوس

لوپوس یک مریضی خودایمن مزمنه که باعث می شه سیستم ایمنی بدن به بافتای سالم حمله کنه. حدود یک و نیم میلیون نفر این مشکل رو دارن و احتمال ابتلای زنان به این مریضی در سنای فرزندآوری بیشتره.

نشونه ها: دکتر آرتور وینستین (Arthur Weinstein)، مدیر بخش روماتولوژی بیمارستان مرکزی واشنگتن، می گه: «معمولا لوپوس باعث خستگی شدید، سردرد، زخم دهن و مفاصل دردناک و متورم می شه. خیلی از مردم حساسیت و نا آرومی پوستی رو روی برآمدگی بینی شون تجربه می کنن و نسبت به خورشید حساس تر می شن. دیگر نشونه ها شامل تب، ورم دست و پا و دور چشم، درد قفسه ی سینه و کم خونی می شه، این مریضی می تونه دلیل ریزش شدید مو هم باشه که ممکنه به شکل ملایم بروز کنه و موقع حموم یا شونِه زدن موها رخ بده یا اینکه کمی شدیدتر باشه و با ریزش موی دسته ای و نا آرومی پوست سر همراه شه.» چون این نشونه ها در خیلی مریضیای دیگر هم مشاهده می شن، به لوپوس «پیرو بزرگ» هم میگن.

روش تشخیص: متخصص روماتولوژی، مفاصل و بقیه ی بافت هاتون رو واسه پیدا کردن نشونه های نا آرومی مثل گرما، درد، ورم و سرخی بررسی می کنه. آزمایش خون واسه اندازه گیری سطح آنتی بادیای ضدهسته ای هم می تونه به تشخیص لوپوس کمک کنه. دکتر وینستین می گه که دانشکده ی روماتولوژی آمریکا ۱۱ شاخص رو واسه تشخیص لوپوس معرفی کرده که داشتن ۴ تا از اونا نشون دهنده ی دچار شدن به این بیماریه. گرچه وجود شاخصای کمتر همراه با بافت ورداری پوست، می تونه نشون دهنده ی این مریضی باشه.

کارایی که می تونین بکنین: اگه ریزش موهاتون همراه با درد مفاصل، خستگی و دیگر نشونه های لوپوسه به یک متخصص روماتولوژی مراجعه کنین. این مریضی با داروهای خوراکی مثل پردنیزون (Prednisone) قابل درمانه. اگه خارش پوستی هم دارین باید به متخصص پوست مراجعه کنین تا واسه تون یک کِرِم موضعی تجویز کنه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دلیل تپش قلب چیه؛ از نشونه ها تا راه های علاج تپش قلب 

۵. کمبود آهن

زنانی که در زمان عادت ماهانه خون ریزی زیادی دارن یا به اندازه کافی مواد غذایی خون ساز مصرف نمی کنن، ممکنه دچار کمبود آهن شن. کمبود آهن زمانی اتفاق میفته که خون به اندازه کافی گلبول قرمز نداشته باشه. گلبولای قرمز وظیفه ی اکسیژن رسانی به سلولا رو به عهده دارن تا انرژی شون تأمین شه.

نشونه ها: کمبود آهن باعث خستگی شدید، ضعف و رنگ پریدگی می شه. ممکنه سردرد، مشکل در تمرکز، سردی دست و پا و ریزش مو هم داشته باشین. اگه حرکت سنگین و شدیدی هم بکنین نفس تون میگیره.

روش تشخیص: واسه تشخیص کم خونی معمولا مقدار فریتین رو اندازه گیری می کنن، این پروتئین آهن رو در بدن تون ذخیره می کنه. ممکنه دکتر تون سطح هماتوکریت خون تون رو هم بررسی کنه. این تست نشون می ده که چه میزان از خون تون از گلبول قرمز ساخته شده.

کارایی که می تونین بکنین: مواد غذایی شامل آهن مثل گوشت، ماهی، سبزیجات، غلاتِ غنی شده و لوبیا استفاده کنین. اگه در کنار این غذاها از منابع ویتامین C هم استفاده کنین بهتره چون به جذب بیشتر آهن کمک می کنن. زنها به روزی ۱۸ میلی گرم آهن نیاز دارن که این عدد بعد از یائسگی به ۸ میلی گرم می رسه. با دکتر تون مشورت کنین تا اگه لازمه از مکملای آهن استفاده کنین. دکتر فاسکو می گه که می تونین از مکملای مخصوص ریزش مو هم استفاده کنین. مواد تشکیل دهنده ی اصلی این مکملا ممکنه شامل بیوتین، سیلیس، السیستین و آهن باشن.

۶. سندروم تخمدان پلی کیستیک

زنان خیلی از سندروم تخمدان پلی کیستیک رنج می برن. این مریضی که می تونه از سن ۱۱ سالگی شروع شه به دلیل نامتعادل بودن هورمونا اتفاق میفته. در این مریضی، تخمدان، هورمون مردانه رو بیشتر از حد طبیعی ترشح می کنه. این سندروم بیشتر باعث ناباروری می شه.

نشونه ها: سندروم تخمدان پلی کیستیک باعث رشد موی صورت، عادت ماهانه ی بی نظم، جوش و کیست در تخمدان می شه. دکتر فاسکو می گه: «با اینکه ریزش موی سرتون خیلی زیاد می شه، اما موهای بیشتری در بقیه اعضای بدن تون می روید.»

روش تشخیص: ممکنه دکتر تون واسه تون آزمایش خون بنویسه تا سطح تستوسترون و دهیدرو اپی اندروسترون (یکی از اجناس جانبی تستوسترون) رو بررسی کنه.

کارایی که می تونین بکنین: بیشتر سندرومای تخمدان پلی کیستیک با قرصای ضدبارداری درمون می شن. این قرصا شامل آنتی آندروژن هستن که از ترشح تستوسترون جلوگیری می کنن. اگه نمی تونین از این قرصا استفاده کنین، شاید دکتر تون اسپیرونولاکتون تجویز می کنه که کارکرد مشابهی داره. کم کردن وزن هم می تونه به کاهش آثار هورمونای مردانه کمک کنه.

۷. مریضیای پوستی سر

پوست سر ناسالم می تونه نا آرومی پوستی بسازه که رشد مو رو با مشکل روبرو می کنه. مریضیای پوستی که به ریزش مو منجر می شن شامل درماتیت سبورئیک (شوره)، پسوریازیس و عفونتای قارچی مثل رینگ وُرم هستن.

نشونه ها: دکتر جاکوبوویچ می گه: «درماتیت سبورتئیک باعث ریزش پوسته ی سر می شه، پس می تونین پوستهای چرب و زرد رو روی شونِه هاتون یا در موهاتون ببینین. شوره می تونه در اثر مخمری به نام مالاسزیا، تغییرات هورمونی یا چربی زیاد پوست سر باشه. پسوریازیس یک مریضی خودایمنه که باعث عوض کردن بیشتر از حد سلولای پوست سر می شه و یک لایه کلفت سفید روی پوست سر ایجاد می کنه که اگه کنده شه، ممکنه باعث خون ریزی شه. عفونت قارچی هم در اثر تماس با یک فرد یا حیوانِ گرفتار به وجود میاد، باعث ایجاد قرمزی روی پوست سر می شه و می تونه به تموم نقاط اون گسترش یابد.»

روش تشخیص: آزمایش فیزیکی پوست سر می تونه در تشخیص نوع مریضی کمک کنه. کِشت میکروبای قارچی و بافت ورداری از پوسته ی سر شاید نشون دهنده ی رینگ ورم هستن.

کارایی که می تونین بکنین: هرکدام از این مریضیا روش درمون خاص خود رو دارن: شامپو واسه درمون شوره، دارو یا نوردرمانی واسه پسوریازیس و داروهای ضدقارچ خوراکی واسه رینگ ورم علاجای مرسومی هستن.

۸. طاسی منطقه ای

طاسی منطقه ای یا آلوپسی آره آتا یک مریضی خودایمنه که در اون سیستم ایمنی بدن به فولیکولای مو حمله می کنه. ۴٫۷ میلیون نفر در آمریکا از این مریضی رنج می برن و به نسبت مساوی در مردها و زنان رواج داره. دلیلش ناشناختهه اما ممکنه با استرس و مریضی شروع شه.

نشونه ها: این مریضی می تونه در ۳ حالت رخ بده. دکتر فاسکو می گه که آلوپسی آره آتا معمولا باعث تکهای صاف و دایره ای طاسی پوست سر، ابرو و پاها می شه. کل ریزش موی سر رو آلوپسی توتالیس (طاسی کامل) میگن و ریزش موی بقیه نقاط بدن آلوپسی یونیورسالیس نام داره. دکتر فاسکو می گه: «بعضی بیماران میگن قبل اینکه ناحیه ای از بدن شون بی مو شه چیزی مثل مور مور یا سوزش در اون قسمت حس می کردن.»

روش تشخیص: مشاهده ی الگوی ریزش مو و آزمایش خون واسه بررسی میزان ذخیره آهن و آزمایشای هورمونی، می تونن در تشخیص این مریضی کمک کنن.

کارایی که می تونین بکنین: دکتر فاسکو می گه: «مریضی آلوپسی آره آتا معمولا با کورتیکواستروئید موضعی درمون می شه.» در بعضی موارد ماینوکسیدیل (روگین) می تونه مشکل رو حل کنه. کم کردن اضطراب هم خیلی مهمه.

۹. مدل دادن بیشتر از حد موها

استفاده ی بیشتر از حد از شامپو، مدل دادن و رنگ کردن زیاد می تونه به موهای شما آسیب برسونه. گرما و مواد شیمیایی مو رو ضعیف می کنن و باعث شکنندگی و ریزش مو می شن. معمولا ترکیب مواردی مثل کراتینه، رنگ و سشوار کردن دلیل ریزش مو و آسیب به اینه.

نشونه ها: اگه دلیل ریزش مو آسیب خارجی به دلیل مدل دادن بهش باشه، مو خیلی راحت می شکنه و برآمدگیای باتوم شکل رو نمی تونین روی ریشه اش ببینین.

روش تشخیص: دکتر جاکوبوویچ یک روش خاص داره، اون حدود ۵۰ تار مو رو به آرامی می کِشد و به دنبال برجستگیای باتوم شکل روی پیاز مو می شه.

کارایی که می تونین بکنین: از دستگاه هایی که گرمای زیادی تولید می کنن واسه مدل دادن به موهاتون استفاده نکنین. درجه سشوارتان رو روی خنک یا متوسط تنظیم کنین و تماس با سطوح فلزی رو به کمه کم برسونین. موهاتون رو با بیشتر از دو درجه اختلاف نسبت به رنگ اصلی شون رنگ نکنین، چون هرچه اختلاف رنگ بیشتر باشه باید از رنگ موی بیشتری استفاده کنین که باعث شکستن و آسیب به مو می شه. اگه از ژل یا اسپری مو استفاده می کنین، قبل از خشک شدن مو، اونو شونِه بزنین وگرنه موهاتون سفت و حرکت شونِه در اون سخت می شه و راحت تر می شکنه. شرایط موهاتون فقط در ظاهر شما اثر نداره بلکه نشون دهنده ی سلامتی تون هم هست. اگه ریزش مو دارین حتما به متخصص پوست و مو مراجعه کنین.

منبع : prevention

دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید